Վտանգված պաղեստինյան մշակութային ժառանգությունը ժամանակավորապես կպահպանվի Մատենադարանում։

Այս հայտարարությունը կատարել է ՀՀ արտաքին գործերի փոխնախարար Վահան Կոստանյանը՝ ՄԱԿ-ում Ֆրանսիայի և Սաուդյան Արաբիայի համանախագահությամբ անցկացված պաղեստինյան հիմնահարցի երկպետական լուծման մասին բարձր մակարդակի միջազգային համաժողովի ընթացքում։

Այս զարգացումը տեղի է ունենում այն ֆոնին, երբ Իսրայելը շարունակում է ցեղասպան գործողությունները պաղեստինցիների դեմ Գազայում։ Այս ցեղասպանությունը հանգեցրել է քաղաքացիական ենթակառուցվածքների զանգվածային ոչնչացման, բնակչության լայնածավալ տեղահանումների, ծանր սովի, մարդասիրական օգնության և սննդամթերքի խիստ շրջափակման, ինչպես նաև աղետալի զոհերի թվի՝ գերազանցելով 35,000 պաղեստինցու, որոնց մեծ մասը կանայք և երեխաներ են։ Բացի այդ, հարվածի տակ են հայտնվել մշակութային օջախները, պատմական հուշարձաններն ու հաստատությունները, որոնք պահպանում են պաղեստինյան ինքնությունը։ Իսրայելի գործողությունները փաստացի ջնջում են պաղեստինյան ժառանգությունն ու ինքնությունը Գազայից։

Հայաստանի որոշումը՝ ժամանակավորապես պահպանել այս մշակութային նմուշները Մատենադարանում, արտահայտում է և՛ մշակութային համերաշխություն, և՛ հումանիտար պատասխանատվություն։ Նպատակն է պահպանել մի ժառանգություն, որը ներկայումս կանգնած է գոյաբանական սպառնալիքի առջև։

Այս քայլը նաև ընդգծում է միջազգային արձագանքի կտրուկ տարբերությունը՝ համեմատած այն բանի հետ, ինչ տեղի ունեցավ Արցախի շրջափակման և ուժադրուժ տեղահանման ժամանակ։ 2022 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2023 թվականի սեպտեմբեր, Ադրբեջանը ինն ամսով շրջափակեց Բերձորի միջանցքը՝ կտրելով սննդի, դեղորայքի, էներգիայի և մարդասիրական օգնության մատակարարումը մոտ 120,000 էթնիկ հայերի։ Սա հանգեցրեց խիստ սովի և հումանիտար ճգնաժամի։ Չնայած աղետալի հետևանքներին, Արցախի մշակութային ժառանգության պահպանման ջանքերն ըստ էության մնացին անհատների ուսերին՝ քաղաքացիներ, փոքր թանգարանների աշխատակիցներ կամ տեղական հաստատություններ, որոնք կարողացան տարհանել միայն այն, ինչ կարող էին կրել։ Չկար ո՛չ կազմակերպված միջազգային, ո՛չ էլ պետական մակարդակի առաքելություն՝ այդ արժեքները փրկելու կամ պահպանելու համար։ Այժմ Ադրբեջանը համակարգված կերպով ջնջում է հայկական մշակութային ժառանգությունն ու ինքնությունը Արցախի պատմությունից։