Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ն հոկտեմբերի 6-ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում հանդիպել է իրավաբանների, իրավապաշտպանների և սահմանադրական իրավունքի մասնագետների հետ՝ քննարկելու Հայ Առաքելական Եկեղեցու դեմ Փաշինյանի իշխանության նախաձեռնությունները։
Քննարկման առանցքում եղել են Նիկոլ Փաշինյանի հանձնարարությամբ պատրաստված զեկույցը, Ազգային ժողովում ստեղծված քննիչ հանձնաժողովը, հոգևորականների դեմ քրեական վարույթները և Եկեղեցու պաշտպանության հնարավոր իրավական քայլերը։
Իրավագետ Գևորգ Դանիելյանն ու փաստաբան Արա Զոհրաբյանը ներկայացրել են զեկույցի բովանդակությունը և Փաշինյանի կառավարության 2026–2031 թվականների ծրագրում ներառված Եկեղեցու «բարեփոխման» օրակարգը։
Փաշինյանի գրասենյակին ենթակա Հանրային կապերի և տեղեկատվության կենտրոնը սեպտեմբերի 24-ին հրապարակել էր զեկույց, որտեղ Հայ Առաքելական Եկեղեցում հայտարարվում է «ճգնաժամի» մասին և թվարկվում 16 ենթադրյալ խնդիր՝ հոգևորականների վարքագծից ու ֆինանսական ոչ թափանցիկությունից մինչև «կլանային կառավարում», քաղաքականացում և արտաքին ազդեցություն։
Զեկույցը նախատեսում է հինգ քայլից բաղկացած ճանապարհային քարտեզ, իսկ Փաշինյանի օրակարգը՝ Գարեգին Բ-ի հեռացում, Եկեղեցու ժամանակավոր ղեկավարի նշանակում, նոր կանոնադրության ընդունում և հետագայում նոր Կաթողիկոսի ընտրություն։ Փաշինյանը հետագայում նաև հայտարարել էր, թե Եկեղեցին «զավթվել է» Գարեգին Բ-ի և նրա կողմնակիցների կողմից։
Հոկտեմբերի 6-ին Դատախազությունը հաստատել է, որ զեկույցում ներկայացված պնդումներն ուսումնասիրում է հնարավոր հանցագործության հատկանիշների տեսանկյունից, սակայն չի հայտնել՝ արդյոք նոր քրեական վարույթներ են նախաձեռնվել։
Հանդիպման մասնակիցները Ազգային ժողովի քննիչ հանձնաժողովի ստեղծումը որակել են բացահայտ հակասահմանադրական միջամտություն՝ ընդգծելով, որ խորհրդարանը լիազորություն չունի վերահսկելու Եկեղեցու ղեկավարումը, վարչական կամ կանոնական կյանքը։
Նրանց գնահատմամբ՝ նման միջամտությունը խախտում է պետության և կրոնական կազմակերպությունների տարանջատման սահմանադրական սկզբունքը, ինչպես նաև Եկեղեցու ինքնակառավարման իրավունքը։
Նույն օրը «Քաղաքացիական պայմանագիրը» 62 ձայնով հաստատել է հանձնաժողովի 11-հոգանոց կազմը։ Յոթ տեղ հատկացվել է ՔՊ-ին, իսկ ընդդիմադիր «Ուժեղ Հայաստան» և «Հայաստան» խմբակցությունները հրաժարվել են մասնակցել հանձնաժողովի աշխատանքներին։
Իրավաբանները նաև քննարկել են Եկեղեցու և հոգևորականների պաշտպանության ներպետական ու միջազգային իրավական մեխանիզմները։ Գարեգին Բ-ն հայտարարել է, որ Մայր Աթոռը պահանջում է հարգել օրենքի գերակայությունն ու Եկեղեցու սահմանադրական ինքնավարությունը։
