2020 թվականի Արցախյան պատերազմի մեկնարկի վեցերորդ տարելիցից ընդամենը օրեր առաջ Երևանի Հաղթանակի զբոսայգում հեռացվել է Ալբերտ Հովհաննիսյանին նվիրված որմնանկարը։

Ալբերտը 19 տարեկան էր, երբ զոհվեց 2020 թվականի հոկտեմբերի 8-ին։ Պատերազմի օրերին հրետանուց կրակ բացող նրա լուսանկարը շատ արագ տարածվեց Հայաստանում և Սփյուռքում՝ դառնալով 2020 թվականի Արցախյան պատերազմի խորհրդանշական կադրերից մեկը։ Այն օրերին, երբ ամբողջ երկիրը ճակատից լուրերի էր սպասում, այդ լուսանկարը դարձավ դիմադրության, վճռականության և հաղթանակի հույսի խորհրդանիշ։

Որմնանկարի շնորհիվ այդ լուսանկարը և դրա խորհուրդը տարիներ շարունակ մնացին Երևանի հանրային տարածքում։ Վեց տարի անց որմնանկարը հեռացվել է։

Սա զոհված հայ զինծառայողներին նվիրված որմնանկարների հեռացման շարունակվող դեպքերից մեկն է։ Հունիսին Երևանի քաղաքապետարանը հայտարարեց, որ որմնանկարների և գրաֆիտիների համար այսուհետ անհրաժեշտ է նախնական թույլտվություն՝ ներկայացնելով էսքիզը և պարզաբանելով աշխատանքի նպատակն ու բովանդակությունը։ Ստորգետնյա անցումներից զինծառայողների դիմանկարների հեռացումն իշխանությունները բացատրել են նաև վերանորոգման աշխատանքներով և վանդալիզմի վտանգով։

Այս կանոնները կարող են բացատրել քաղաքապետարանի քաղաքականությունը, բայց չեն նվազեցնում հեռացվող հուշապատկերների նշանակությունը։

Դրանք պարզապես պատերին արված նկարներ չէին։ Դրանք Հայաստանի և Արցախի համար կռված ու զոհված երիտասարդների դեմքերն էին՝ նրանց հիշատակը մշտապես պահելով քաղաքի առօրյայում։ 2023 թվականին Արցախի հայության բռնի տեղահանումից հետո այդ հուշապատկերներն էլ ավելի մեծ նշանակություն ստացան՝ դառնալով հայրենիքի, պայքարի և պատերազմում կորուստներ կրած մի ամբողջ սերնդի հետ մնացած հանրային կապերից մեկը։

2020 թվականին Ալբերտը հետմահու պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով, իսկ մեկ տարի անց արժանացել է «Արցախի հերոս» կոչման, որը շնորհվում է «Ոսկե արծիվ» շքանշանի հետ։

Նրա որմնանկարն այլևս չկա, բայց այն, ինչ խորհրդանշում էր Ալբերտը, դրա հետ չի անհետացել։

Կարող են պատից հեռացնել քո պատկերը, Ալբերտ, բայց չեն կարող ջնջել քո քաջությունը, քո զոհողությունն ու քո թողած հիշատակը։

Մենք չենք մոռանա։