Երևանում արդեն երրորդ օրն անընդմեջ երթևեկության ծանրաբեռնվածությունը հասնում է առավելագույն՝ 10 բալի։ Մայրաքաղաքի ճանապարհները շարունակում են կաթվածահար լինել՝ չնայած քաղաքային իշխանությունների տարիներ շարունակ հնչեցրած տրանսպորտային բարեփոխումների խոստումներին, հասարակական տրանսպորտի թանկացմանը և երթևեկության կառավարման համար նոր կառույցի ստեղծմանը։
«Yandex Armenia»-ի ղեկավար Արամ Մխիթարյանի հրապարակած՝ «Յանդեքս Քարտեզների» տվյալների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ խցանումների խնդիրը ոչ միայն չի մեղմվել, այլև նախորդ տարվա համեմատ ավելի հաճախակի է դարձել։
2025 թվականի հոկտեմբերին 23 աշխատանքային օրերից 14-ի ընթացքում (61%) խցանումների առավելագույն ցուցանիշը հասել է 9 և ավելի բալի։ 2026 թվականի հոկտեմբերին նման իրավիճակ է գրանցվել 22 աշխատանքային օրերից 18-ի ընթացքում (82%)։ Այսպիսով, ընդամենը մեկ տարում խիստ ծանրաբեռնված երթևեկությամբ աշխատանքային օրերի մասնաբաժինն աճել է 21 տոկոսային կետով։
Մխիթարյանի ներկայացրած տվյալներով՝ խցանումներն ունեն նաև սեզոնային բնույթ։ 2025 թվականի օգոստոսին աշխատանքային օրերի միջին առավելագույն ցուցանիշը կազմել է 7.7 բալ, իսկ նոյեմբերին հասել 9.2-ի։ Աշնանը երթևեկության ծանրաբեռնվածության աճը կրկնվող երևույթ է, սակայն այս տարվա տվյալները ցույց են տալիս, որ իրավիճակն ավելի ծանր է, քան նախորդ տարի։
Այս վիճակագրությունը հատկապես ուշագրավ է Երևանի քաղաքապետարանի իրականացրած տրանսպորտային փոփոխությունների ֆոնին։
2025 թվականի փետրվարի 1-ից քաղաքային իշխանությունները բարձրացրել են հասարակական տրանսպորտի ուղեվարձը՝ նախկին 100 դրամի փոխարեն մեկ ուղևորության համար սահմանելով 150 դրամ։ Փոփոխությունները ներկայացվել են որպես տրանսպորտային համակարգի բարեփոխման մաս, սակայն քաղաքացիների համար թանկացած ծառայությունը չի ուղեկցվել մայրաքաղաքի ճանապարհային ծանրաբեռնվածության տեսանելի նվազմամբ։
Ավելին, 2025 թվականի նոյեմբերին Երևանի ավագանին ստեղծել է «Երևանի երթևեկության կառավարման կենտրոն» համայնքային հիմնարկը, որը պետական գրանցում է ստացել 2026 թվականի հունվարին։ Կառույցի համար նախատեսվել է 74 հաստիք, տնօրենի ամսական աշխատավարձը սահմանվել է 1.8 միլիոն դրամ, իսկ աշխատավարձերի տարեկան ֆոնդը՝ շուրջ 495.5 միլիոն դրամ։ Կենտրոնի տնօրենը Էդուարդ Այվազյանն է։
Նոր կառույցի գործառույթների թվում են երթևեկության հոսքերի ուսումնասիրությունը, խցանումների պատճառների վերլուծությունը և ճանապարհային ծանրաբեռնվածության նվազեցմանն ուղղված լուծումների մշակումը։ Քաղաքապետարանի ներկայացրած տեղեկություններով՝ 2026 թվականը կենտրոնի կազմակերպական և տեխնիկական ձևավորման փուլն է։
Սակայն մինչ քաղաքային իշխանությունները նոր կառույցներ են ստեղծում, ղեկավարների համար միլիոնավոր դրամների աշխատավարձեր սահմանում և հարյուրավոր միլիոնավոր դրամների բյուջետային միջոցներ նախատեսում, մայրաքաղաքում երթևեկության ծանրաբեռնվածության ցուցանիշները շարունակում են վատթարանալ։
Ստացվում է՝ երևանցիներն ավելի թանկ են վճարում հասարակական տրանսպորտի համար, իսկ իրենց վճարած հարկերից ֆինանսավորվում է նաև երթևեկության կառավարման նոր համակարգը, որի ստեղծումից հետո խցանումների խնդրի լուծման շոշափելի արդյունքները դեռևս տեսանելի չեն։
Հրապարակված վիճակագրությունը չի բացահայտում խցանումների աճի բոլոր պատճառները, սակայն հստակ ցույց է տալիս, որ քաղաքապետարանի հայտարարած տրանսպորտային փոփոխությունները դեռևս չեն հանգեցրել մայրաքաղաքի երթևեկության ծանրաբեռնվածության նվազմանը։
Այս պայմաններում հարցն այլևս միայն խցանումները չեն։ Խոսքը քաղաքային իշխանությունների տրանսպորտային քաղաքականության արդյունքների, բյուջետային միջոցների արդյունավետ օգտագործման և հանրության առջև հաշվետվողականության մասին է։ Մինչ քաղաքապետարանը շարունակում է բարեփոխումների մասին հայտարարությունները, երևանցիները ստիպված են ավելի հաճախ բախվել առավելագույն ծանրաբեռնվածությամբ երթևեկության հետևանքներին։
