Օգոստոսի 24-ին Նիկոլ Փաշինյանն առաջարկել է օրենսդրական փոփոխություն, որը փաստացի վերջ կդնի Հայաստանի քաղաքացիների կողմից սոցիալական ցանցերի անանուն օգտագործմանը։ Նրա խոսքով՝ հաշիվները պետք է գործեն միայն ինքնության հաստատումից հետո, իսկ այն էջերը, որոնց սեփականատերերի ինքնությունը հնարավոր չէ հաստատել անձնագրային տվյալներով, պետք է փակվեն։

Առաջարկը ներկայացվում է որպես պայքար «կեղծ» հաշիվների դեմ, սակայն այն շատ ավելի հեռուն է գնում։ Այն իրական ինքնության հաստատումը կդարձնի առցանց հանրային քննարկումներին մասնակցելու պայման և քաղաքական խոսքը շատ ավելի հեշտ կդարձնի կոնկրետ, հաստատված անձի հետ կապելը։

Անանուն խոսքը նույնը չէ, ինչ կեղծ խոսքը։ Լրագրողները, ահազանգողները, պետական ծառայողները, ակտիվիստներն ու սովորական քաղաքացիները կարող են լիովին հիմնավոր պատճառներ ունենալ քաղաքականապես զգայուն հարցերի վերաբերյալ կարծիք արտահայտելու՝ առանց իրենց անունը հրապարակելու։

Նման համակարգը նաև լուրջ ռիսկեր կստեղծի անձնական տվյալների պաշտպանության և անվտանգության համար։ Ցանկացած նման մեխանիզմ պետք է սոցիալական ցանցերի հաշիվները կապի մարդկանց իրական ինքնության հետ, ինչը հարցեր է առաջացնում, թե ով է պահելու այդ տվյալները, ով է դրանց հասանելիություն ունենալու և ինչպես կարող են դրանք օգտագործվել ապագայում։

Չկա նաև որևէ երաշխիք, որ համակարգը կաշխատի։ Մասնագիտացված ազդեցության գործողությունները կարող են իրականացվել արտերկրից կամ շրջանցել ազգային նույնականացման պահանջները, մինչդեռ Հայաստանի սովորական օգտատերերը կլինեն այն խումբը, որի նկատմամբ նման համակարգ կիրառելն ամենահեշտն է։

Միջազգային փորձը նույնպես խոսուն է։ Չինաստանը իրական ինքնության հաստատում է պահանջում իր առցանց էկոհամակարգի մեծ մասում, իսկ Վիետնամը ներդրել է նմանատիպ նույնականացման պահանջներ։ Հարավային Կորեան ևս գործարկել էր համացանցում իրական անունների կիրառման համակարգ, սակայն երկրի Սահմանադրական դատարանը 2012 թվականին այն չեղարկեց՝ արձանագրելով, որ համակարգը անհամաչափորեն սահմանափակում է խոսքի ազատությունը՝ միաժամանակ ունենալով սահմանափակ արդյունավետություն։

Հայաստանը նաև շարժվում է բջջային սարքերի IMEI համարների կենտրոնացված գրանցման համակարգի ներդրման ուղղությամբ։ Այս երկու նախաձեռնությունները առանձին են, սակայն միասին դրանք մատնանշում են ավելի քիչ անանունություն, ավելի մեծ վերահսկելիություն և թվային նույնականացման ավելի կենտրոնացված համակարգ։

Եթե մարդու իրական ինքնության հաստատումը դառնա թվային հանրային տարածքում մասնակցության պայման, Հայաստանը պարզապես չի կարգավորի սոցիալական ցանցերը։ Այն կկառուցի թվային բռնապետության ենթակառուցվածքը։