Ադրբեջանը կարող է ստանալ Նախիջևանի հետ տարիներ շարունակ պահանջած տրանսպորտային կապը՝ նախքան Հայաստանի հետ այսպես կոչված խաղաղության համաձայնագրի ստորագրումը։ Միևնույն ժամանակ, Հայաստանի համար համարժեք տրանսպորտային ուղիների բացման ժամկետներն ու Ադրբեջանի պարտավորությունների կատարման երաշխիքները շարունակում են մնալ անորոշ։
Հոկտեմբերի 27-ին Ազգային ժողովում արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը հաստատել է, որ TRIPP-ը կարող է գործարկվել մինչև համաձայնագրի ստորագրումը։ Սա հարց է առաջացնում, թե ինչ լծակներ կունենա Հայաստանը, երբ Բաքուն արդեն ստացած լինի իր համար ցանկալի տրանսպորտային կապը։
Ընդդիմադիր պատգամավոր Նարեկ Կարապետյանը զգուշացրել է, որ Նախիջևանի հետ կապ ստանալուց հետո Ադրբեջանը կարող է այլևս շահագրգռված չլինել Հայաստանի համար կարևոր տրանսպորտային ուղիների բացմամբ։
Միրզոյանը չի համաձայնել այդ մտահոգությանը՝ պնդելով, որ փոխադարձ տնտեսական շահերը երկու երկրներին կմղեն կատարել իրենց պարտավորությունները։ Նրա խոսքով՝ Ադրբեջանը չի կարող օգտվել TRIPP-ից՝ միաժամանակ Հայաստանին զրկելով համարժեք հնարավորություններից։ Սակայն նախարարը չի ներկայացրել իրավական հստակ մեխանիզմ, որը կերաշխավորի այդ պարտավորությունների կատարումը։
2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում ստորագրված հռչակագրով Հայաստանը պարտավորվել է ապահովել Ադրբեջանի և Նախիջևանի միջև անխոչընդոտ հաղորդակցությունը՝ Հայաստանի համար փոխադարձ տրանսպորտային հնարավորությունների նախատեսմամբ։ Սակայն փաստաթղթում չկա պարտադիր ժամկետ կամ դրույթ, որը կապահովի երկու կողմերի համար նախատեսված ուղիների միաժամանակյա բացումը։
Միաժամանակ, Ադրբեջանը շարունակում է նախաստորագրված համաձայնագրի վերջնական ստորագրումը պայմանավորել Հայաստանի Սահմանադրության փոփոխությամբ։
Չնայած համաձայնագիրը դեռ ստորագրված չէ՝ Փաշինյանի կառավարությունը շարունակում է առաջ տանել TRIPP-ի իրականացումը հայ-ամերիկյան առանձին պայմանավորվածությունների շրջանակում։ Նախատեսվում է ստեղծել ծրագիրն իրականացնող ընկերություն, որի բաժնեմասերի 74%-ը պատկանելու է ամերիկյան, իսկ 26%-ը՝ հայկական կողմին։
Ազգային ժողովում քննարկման հնարավորությունները նույնպես սահմանափակվել են։ Միրզոյանին հարց ուղղելու համար գրանցված 27 պատգամավորներից ելույթ ունենալու հնարավորություն են ստացել ընդամենը երեքը, քանի որ հարցուպատասխանի համար հատկացվել է միայն երկու ժամ։
Այսպիսով, մինչ այսպես կոչված խաղաղության համաձայնագիրը մնում է չստորագրված, իսկ Հայաստանի համար փոխադարձ տրանսպորտային հասանելիության հարցը՝ չլուծված, առանցքային հարցը շարունակում է բաց մնալ. ի՞նչ լծակներ կունենա Հայաստանը, երբ Ադրբեջանն արդեն ստացած լինի տարիներ շարունակ իր պահանջած տրանսպորտային կապը։
